Bệnh nhân H.T.M.D., Nữ, 59 tuổi, đến Bệnh viện MEDIC Cà Mau vì tình trạng ho khan kéo dài, khó thở và mệt mỏi suốt 8 tháng. Trước đó đã điều trị nhiều nơi với chẩn đoán viêm phế quản mạn và trào ngược dạ dày thực quản nhưng triệu chứng không cải thiện. Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu, bệnh nhân được chẩn đoán hen phế quản. 

TÌNH TRẠNG BỆNH NHÂN

Bệnh nhân ho khan kéo dài khoảng 8 tháng, thường ngứa cổ ho khan kéo dài, ho nhiều hơn khi nằm và về đêm và khi thời tiết lạnh. Kèm theo cảm giác nặng ngực sau xương ức, đầy hơi, khó tiêu và đau âm ỉ vùng thượng vị. Trước đó, bệnh nhân đã điều trị nhiều nơi với chẩn đoán viêm phế quản mạn và trào ngược dạ dày thực quản nhưng triệu chứng không cải thiện hoàn toàn. Khi tình trạng ho và nặng ngực ngày càng tăng, bệnh nhân đã đến Bệnh viện MEDIC Cà Mau để thăm khám

CHẨN ĐOÁN 

Bệnh nhân được chỉ định thực hiện nhiều cận lâm sàng gồm: xét nghiệm máu, đo chức năng hô hấp kèm test giãn phế quản, X-quang ngực, điện tim (ECG), nội soi dạ dày. Cho ra kết quả:

• IgE tăng nhẹ, gợi ý cơ địa dị ứng.
• Đo chức năng hô hấp cho thấy rối loạn thông khí kiểu PRISM, đáp ứng tốt với thuốc giãn phế quản.
• X-quang ngực chưa ghi nhận tổn thương nhu mô phổi.
• Nội soi dạ dày ghi nhận viêm suớt nhô cao niêm mạc hang vị.

Chẩn đoán xác định: Hen phế quản mới chẩn đoán (bậc 3, chưa biến chứng) kèm trào ngược dạ dày thực quản.

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ LỜI KHUYÊN

Sau hơn 2 tháng, bệnh nhân không còn khó thở, không còn cảm giác nặng ngực và cũng không còn ho khan kéo dài, mọi sinh hoạt trở lại bình thường. Đây là mức cải thiện rõ rệt, phản ảnh sự phục hồi chức năng thông khí và giải phóng tình trạng bẫy khí dưới tác động của điều trị.  Hen phế quản không chỉ khởi phát ở trẻ nhỏ hoặc thanh thiếu niên, mà cũng có thể xuất hiện ở người lớn tuổi. Ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi, triệu chứng hen có thể không điển hình, dễ bị nhầm với viêm phế quản mạn, bệnh tim mạch, bệnh trào ngược dạ dày thực quản hoặc suy giảm thế lực theo tuổi. Vì vậy khi người bệnh có ho khan kéo dài, nặng ngực, khó thở từng cơn, triệu chứng tăng về đêm hoặc khi thay đổi thời tiết, cần nghĩ đến hen và thực hiện hô hấp ký có test giãn phế quản cũng như hình ảnh học phổi X-quang ngực thăng. Bệnh nhân cân tiêp tục dùng thuốc hít đúng kỹ thuật, không tự ý ngưng thuôc khi thây hêt triệu chứng, súc họng sau mỗi lần hít để giảm nguy cơ khàn tiêng hoặc nấm miệng. Đông thời cân kiêm soát tôt bệnh trào ngược dạ dày thực quán vì trào ngược có thê làm ho kéo dài và làm hen khó kiêm soát hơn.