Mất cảm giác bàn chân là một trong những biến chứng thần kinh âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm của bệnh đái tháo đường (tiểu đường). Thực tế, không ít bệnh nhân chỉ nhập viện khi bàn chân đã loét sâu, nhiễm trùng nặng, thậm chí phải cắt cụt chi chỉ vì một vết trầy xước nhỏ không được phát hiện kịp thời.

1. Nguyên nhân khiến bàn chân “mất cảm giác”

Cơ chế gây mất cảm giác ở người bệnh tiểu đường là một quá trình tổn thương kép giữa hệ thần kinh và hệ mạch máu. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao, chúng giống như những “mảnh vỡ” li ti bào mòn các mạch máu nhỏ vốn có nhiệm vụ dẫn truyền oxy và dưỡng chất đến nuôi dây thần kinh ngoại biên. Khi nguồn sống bị cắt đứt, các dây thần kinh này dần suy yếu, mất đi khả năng truyền tín hiệu về não bộ.

Bên cạnh đó, sự tích tụ của các sản phẩm chuyển hóa độc hại do rối loạn đường huyết trực tiếp phá hủy bao myelin – lớp vỏ bảo vệ dây thần kinh. Hệ quả là một nghịch lý đau lòng xảy ra: người bệnh có thể bước đi trên mảnh sành, nước sôi hoặc bị phồng rộp do giày chật mà hoàn toàn không hay biết. Đôi chân khi ấy không còn là bộ phận cảm nhận thế giới, mà trở thành một “vùng trắng” đầy rẫy hiểm nguy.

2. Các dấu hiệu cảnh báo sớm cần lưu ý

Mất cảm giác thường không ập đến ngay lập tức mà len lỏi qua từng giai đoạn. Ban đầu, bạn có thể thấy những cơn tê rần như kim châm, hoặc cảm giác nóng rát lạ thường xuất hiện vào ban đêm, khiến giấc ngủ không còn trọn vẹn. Nhiều người mô tả cảm giác này giống như đang đi trên một lớp đệm bông, hoặc như có hàng ngàn con kiến đang bò dưới da.

Càng về sau, những tín hiệu đau đớn – vốn là cơ chế tự bảo vệ tự nhiên của con người – dần biến mất hoàn toàn. Đây chính là lúc ranh giới giữa một vết xước nhỏ và một vết loét hoại tử trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Tại MEDIC Cà Mau, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp bệnh nhân chỉ phát hiện vết thương khi đã có mùi hôi hoặc xuất hiện dịch mủ, bởi vì họ thực sự không hề thấy đau.

3. Hướng dẫn chăm sóc bàn chân đúng cách

Để bảo vệ đôi chân trước sự tấn công của biến chứng tiểu đường, người bệnh cần một sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể một cách tinh tế. Việc đầu tiên và tiên quyết nhất chính là giữ cho chỉ số đường huyết luôn nằm trong vùng an toàn, bởi đây là gốc rễ để ngăn chặn mọi sự tổn thương thần kinh tiến triển thêm.

Thay vì những quy trình máy móc, hãy biến việc chăm sóc chân thành một thói quen yêu thương bản thân mỗi ngày. Bạn nên hình thành thói quen kiểm tra lòng bàn chân vào mỗi buổi tối bằng một chiếc gương nhỏ để quan sát kỹ những vùng khuất như kẽ ngón hay gót chân. Mỗi vết đỏ hay một mụn nước nhỏ đều cần được theo dõi sát sao.

Việc vệ sinh cũng cần sự cẩn trọng đặc biệt. Hãy rửa chân bằng nước ấm, nhưng thay vì dùng bàn chân để thử nhiệt độ, hãy dùng khuỷu tay hoặc nhờ người thân, bởi cảm giác ở chân lúc này đã không còn chính xác. Sau khi rửa, việc lau khô thật kỹ từng kẽ ngón và bôi kem dưỡng ẩm ở những vùng da khô nứt là cách tốt nhất để tạo hàng rào bảo vệ, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập. Đặc biệt, hãy từ bỏ thói quen đi chân trần dù là ở trong nhà và chọn cho mình những đôi giày mềm mại, đủ rộng để đôi chân được “thở” và không bị áp lực bóp nghẹt.

4.Lời kết từ MEDIC Cà Mau

Biến chứng bàn chân tiểu đường là một hành trình dài và đầy thách thức, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu có đủ kiến thức và sự quan tâm đúng mực. Đừng để một vết xước nhỏ lấy đi khả năng đi lại của bạn. Nếu nhận thấy bất kỳ sự thay đổi nào về cảm giác hoặc màu sắc trên da chân, hãy liên hệ ngay với chuyên khoa Nội tiết tại Bệnh viện MEDIC Cà Mau để được thăm khám và can thiệp kịp thời.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin y học thường thức, không thay thế cho chẩn đoán chuyên môn. Để được tư vấn chính xác, quý khách vui lòng liên hệ Bệnh viện MEDIC Cà Mau để được thăm khám và tầm soát sớm.